Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Trần Song Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình, nhấn mạnh: Quần thể Tam Chúc- Vân Long là không gian di sản đặc biệt, nơi hội tụ hài hòa giữa thiên nhiên, cảnh quan, văn hóa và tâm linh, tiêu biểu cho vùng Karst nhiệt đới ở rìa phía Nam đồng bằng sông Hồng.

Khu vực sở hữu hệ thống núi đá vôi, thung lũng Karst, đất ngập nước và mặt nước liên thông, vẫn bảo tồn được mức độ toàn vẹn cao của các quá trình địa chất, địa mạo, sinh thái và thủy văn, tạo nên cảnh quan độc đáo, giàu giá trị khoa học và thẩm mỹ. Đặc biệt, đây là sinh cảnh quan trọng của Voọc mông trắng- loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, nằm trong nhóm 25 loài linh trưởng nguy cấp nhất thế giới.

Tuy nhiên, trước sức ép từ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là hoạt động khai thác đá vôi, sản xuất xi măng và phát triển hạ tầng, sinh cảnh tự nhiên của loài đang bị thu hẹp, chia cắt, ảnh hưởng đến tính liên tục của hành lang sinh thái và khả năng duy trì quần thể ổn định lâu dài.

 Vì vậy, việc nhận diện đầy đủ các tác động, tăng cường bảo vệ nghiêm ngặt sinh cảnh, kiểm soát hoạt động khai thác khoáng sản và từng bước phục hồi, kết nối không gian sinh thái là yêu cầu cấp thiết.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình, công tác bảo tồn Voọc mông trắng không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ một loài nguy cấp toàn cầu, mà còn là thước đo quan trọng phản ánh tính toàn vẹn sinh thái, hiệu quả quản lý và cam kết phát triển bền vững của khu vực Karst ngập nước Tam Chúc - Vân Long theo các tiêu chuẩn, khuyến nghị của UNESCO.

Hội thảo được tổ chức nhằm tạo lập diễn đàn khoa học, liên ngành để rà soát, đánh giá toàn diện các kết quả nghiên cứu, tư liệu và dữ liệu khoa học hiện có liên quan đến Quần thể Tam Chúc - Vân Long. Trên cơ sở đó, làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn trong việc xác lập Giá trị nổi bật toàn cầu, từng bước thống nhất các tiêu chí dự kiến (tiêu chí 5, 9 và 10 theo Hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản Thế giới năm 1972).

Các đại biểu cũng tập trung thảo luận về phạm vi, quy mô, ranh giới khu vực đề cử và vùng đệm; định hướng hình thành “hành lang xanh” kết nối Tam Chúc-Vân Long như một không gian sinh thái, văn hóa liên hoàn, bảo đảm tính toàn vẹn, tính xác thực và khả năng quản lý hiệu quả lâu dài. 

Đồng thời, trao đổi các giải pháp quản lý, bảo tồn gắn với phát triển bền vững, hài hòa giữa bảo vệ nghiêm ngặt giá trị thiên nhiên với phát triển du lịch, kinh tế và sinh kế cộng đồng.

Thông qua Hội thảo, Ban Chỉ đạo xây dựng hồ sơ di sản sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, khuyến nghị của chuyên gia, nhà khoa học, làm cơ sở hoàn thiện Báo cáo đưa Quần thể Tam Chúc-Vân Long vào Danh sách dự kiến, tiến tới xây dựng Hồ sơ đề cử Di sản thế giới theo đúng quy trình, tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế.

Khẳng định quan điểm của tỉnh, ông Trần Song Tùng nêu rõ: Ninh Bình xác định bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản, bảo vệ môi trường, gìn giữ đa dạng sinh học với phát triển kinh tế - xã hội bền vững; coi di sản là nguồn lực lâu dài cho phát triển. 

Việc nghiên cứu, đề cử Quần thể Tam Chúc-Vân Long là Di sản thế giới không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là nội dung chiến lược, thể hiện tầm nhìn phát triển dài hạn của tỉnh, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị di sản, kinh tế di sản và công nghiệp văn hóa, phấn đấu đưa Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.