Các nghệ nhân ở Hà Giang trình diễn nghi lễ hội ThenBjoóc.

Để tiến hành một hội lẩu Then bjoóc mạ cần được chuẩn bị rất chu đáo. Gần đến ngày tổ chức hội lẩu Then Bjoóc mạ, nhân dân trong xã cùng họp mặt tại nhà thầy Then cả bàn bạc, giúp nhau làm các vật dụng, chuẩn bị lễ vật. Nam giới vào rừng đào măng, vầu, loại 2 củ mọc cùng 1 rễ, hái các loại hoa như bjoóc mạ, hoa chuối rừng, hoa trứng cá đan vào nhau thành hình nón. Các bà, các mẹ, các chị thì cắt, dán các hình vật trang trí, chuẩn bị bánh sừng bò, bánh dày hình nón, rượu nếp cái. Đến ngày tổ chức hội lẩu Then Bjoóc mạ, người ta thịt thêm lợn, gà, vịt để làm lễ.

Một hội lẩu Then Bjoóc mạ thường được thực hiện bởi 1 thầy Then cả và 5 thầy phụ; mỗi thầy lại có 2 nàng hương phục vụ, giúp việc. Hội lẩu Then diễn ra trong 2 ngày, 1 đêm với các bước mời Chúa Then và đoàn Then vượt qua các chặng: Cung trình tổ Then, tổ tiên; trình thổ công, trình thần; cung ve sầu; thanh lâm, lên cửa trời; chờ đò; khảm hải; lên phủ Ngọc Hoàng; lồng mường, đón Chúa Then, Ngọc Hoàng giáng trần… Cả chặng đường, các ông, bà Then diễn xướng, hát bằng các làn điệu Then, kết hợp với đàn Tính và chùm xóc nhạc.

Những năm trước đây, hội lẩu Then bjoóc mạ chỉ diễn ra ở nhà Then chủ, mọi hoạt động trong phạm vi gia đình thì nay lẩu Then Bjoóc mạ được tổ chức rộng rãi, mang tính quần chúng. Từ năm 2016 đến nay, hội Lẩu Then Bjoóc mạ được cấp ủy, chính quyền xã Phương Độ (TP . Hà Giang) tổ chức, trình diễn tại các buổi chợ phiên. Đây không chỉ quảng bá những nét đẹp, giá trị về mặt tâm linh của hội lẩu Then bjoóc mạ mà còn góp phần bảo tồn, gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc truyền thống của cha ông để lại.

HƯƠNG TRÀ