Đời sống đồng bào DTTS được nâng cao

Trên địa bàn TP. Hà Nội hiện có trên 107 nghìn người DTTS sinh sống đan xen ở 126 xã, phường, chiếm khoảng 1,3% dân số Thủ đô. Sau sắp xếp, sáp nhập, thành phố Hà Nội còn 4 xã và 17 thôn vùng đồng bào DTTS.

Bằng các chương trình, dự án, chính sách dân tộc, đặc biệt là nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, những năm gần đây, đời sống kinh tế - xã hội ở thôn Đa Cuống, xã Yên Bài đã có những đổi thay đáng kể. Nhiều hộ chăn nuôi đã làm giàu từ nghề chăn nuôi bò sữa.

Đơn cử, như gia đình anh Nguyễn Văn Khương ở thôn Đa Cuống, xã Yên Bài. Được hỗ trợ nguồn vốn vay từ Ngân hàng chính sách xã hội, anh Khương đã chuyển từ nuôi bê sang nuôi bò sữa, với tổng đàn bò hiện có 12 con. Trong đó, 7 con cho sữa với 150 kg sữa/ngày. Nhờ đó, kinh tế gia đình anh Khương đã có nhiều chuyển biến.

Theo chia sẻ của anh Khương, từ ngày nuôi bò sữa, kinh tế gia đình đi lên, cuộc sống gia đình đã được cải thiện rõ rệt.

Cùng với tạo dựng sinh kế, với nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước, đồng bào DTTS ở Yên Bài đã chủ động thay đổi phương thức sản xuất. Trong đó, du lịch sinh thái đang là lựa chọn của nhiều hộ gia đình, hướng đến phát triển bền vững.

Theo nhận định của Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo, 5 năm qua, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã giúp Thủ đô phát huy tiềm năng, lợi thế của vùng.

Đặc biệt, tinh thần tự lực của đồng bào DTTS đã góp phần quan trọng thu hẹp dần khoảng cách về mức sống, thu nhập so với vùng nông thôn ngoại thành Hà Nội. Từ đó, không chỉ nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào DTTS, mà còn góp phần giữ vững an ninh chính trị, ổn định xã hội.

Chuyển từ hỗ trợ sang kiến tạo phát triển

Thực tế cho thấy, sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (giai đoạn 2021 - 2025), tư duy về công tác dân tộc của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương đã có những đột phá, chuyển từ hỗ trợ sang kiến tạo phát triển, tạo động lực thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS.

Như ở tỉnh Đắk Lắk, giai đoạn 2021 - 2025, địa phương này có 152 xã thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó có 66 xã khu vực III, 6 xã khu vực II, 80 xã khu vực I; 507 thôn, buôn đặc biệt khó khăn.

Nhằm thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành nhiều văn bản về công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc; thành lập ban chỉ đạo chung và các kế hoạch triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. 

Ngoài việc được ngân sách Trung ương phân bổ 6.837 tỷ đồng để thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh Đắk Lắk đã chủ động cân đối, bố trí nguồn ngân sách địa phương đối ứng hơn 1.688 tỷ đồng. Nguồn lực to lớn này, đã tạo ra những thay đổi rõ rệt cho vùng đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn tỉnh.

Cũng như nhiều địa phương vùng đồng bào DTTS và miền núi, tại tỉnh Đắk Lắk, chính sách dân tộc không chỉ dừng lại ở việc tạo ra sự thay đổi diện mạo của các buôn làng, mà quan trọng hơn là việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong phát triển kinh tế của đồng bào DTTS.

Minh chứng như gia đình ông Y Yêm Niê ở buôn Pốk A, xã Quảng Phú. Trước đây, do ít đất sản xuất, thiếu vốn, không có nghề nghiệp ổn định, gia đình ông Y Yêm Niê lâm vào cảnh đói nghèo triền miên.

Thay vì cấp muối, cấp gạo, hỗ trợ tiền như trước, Nhà nước, địa phương đã hỗ trợ gia đình ông xây dựng nhà ở, cho vay 30 triệu đồng vốn ưu đãi để chăm sóc 2 sào cà phê, cấp 2 con bò sinh sản. Nhờ chăm chỉ làm ăn, đến năm 2024, gia đình ông Y Yêm Niê đã vươn lên hộ cận nghèo và thoát nghèo vào cuối năm 2025.

Tương tự, ở tỉnh Khánh Hòa, đến cuối năm 2025, tỉnh đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu cốt lõi của Nghị quyết số 88/2019/QH15. Qua đối chiếu mục tiêu đề ra tại Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Khánh Hòa sau sáp nhập (bao gồm tỉnh Ninh Thuận cũ) đạt 18/20 mục tiêu đề ra.

Theo đó, đời sống kinh tế - xã hội của đồng bào DTTS được cải thiện đáng kể. Bộ mặt nông thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi có nhiều khởi sắc, hạ tầng kinh tế - xã hội được đầu tư từng bước đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, học tập, lao động sản xuất và đời sống của người dân. Nhiều mô hình hỗ trợ, đầu tư phát triển sản xuất hiệu quả được triển khai và nhân rộng, góp phần nâng cao thu nhập, xóa đói, giảm nghèo cho đồng bào DTTS.

Có thể nhận thấy, sau 5 năm triển khai thực hiện, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã trở thành đòn bẩy quan trọng, góp phần thay đổi cơ bản diện mạo vùng đồng bào DTTS và miền núi. Các mục tiêu cốt lõi cơ bản đều hoàn thành, tạo động lực quan trọng để các địa phương tiếp tục thực hiện hiệu quả Chương trình trong giai đoạn 2026 - 2030.