Tăng trưởng gắn với chất lượng, không chạy theo quy mô

Phòng giao dịch Đồng Xuân trực thuộc Ngân hàng CSXH tỉnh Đắk Lắk, triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi của Ngân hàng CSXH Việt Nam trên địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Tính đến tháng 2/2026, tổng dư nợ tín dụng chính sách tại Phòng giao dịch đạt 613.350 triệu đồng, với hơn 7.800 hộ còn dư nợ. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ qua 02 tháng đầu năm đạt 2,50%/năm; tỷ lệ nợ quá hạn được kiểm soát ở mức thấp 0,07%. 100% Tổ Tiết kiệm và vay vốn xếp loại khá, tốt; không phát sinh Tổ trung bình, yếu.

Những con số này cho thấy định hướng điều hành rõ ràng: tăng trưởng đi đôi với chất lượng. Các chương trình chủ lực gồm cho vay hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo; học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; cho vay hỗ trợ tạo việc làm, duy trì, mở rộng việc làm; hộ gia đình sản xuất kinh doanh tại vùng khó khăn; nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; cho vay phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo Nghị định số 28/2022/NĐ-CP của Chính phủ. Cơ cấu dư nợ tập trung vào sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, dịch vụ nhỏ gắn với đặc thù địa phương.

Giám đốc Phòng giao dịch Đồng Xuân (Đắk Lắk) Nguyễn Ngọc Hưng, khẳng định: “Chúng tôi đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với nâng cao chất lượng tín dụng. Mỗi khoản vay phải gắn với phương án sinh kế cụ thể và được theo dõi đến cùng. Chất lượng tín dụng, ý thức trả nợ và khả năng cải thiện thu nhập của hộ vay mới là thước đo thực chất.”

Cơ chế ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội được duy trì nền nếp. Các buổi sinh hoạt Tổ Tiết kiệm và vay vốn không chỉ thực hiện giao dịch tài chính mà còn là diễn đàn trao đổi kinh nghiệm sản xuất, nhắc nhở nghĩa vụ trả nợ, gửi tiết kiệm định kỳ. Nhờ vậy, vòng quay vốn thông suốt, hạn chế rủi ro phát sinh.

Mô hình hộ vay - Tái cấu trúc sinh kế từ gốc

Gia đình bà Mang Thị Thị, dân tộc Chăm, thôn Kỳ Đu, xã Đồng Xuân vốn thuộc diện hộ nghèo đặc biệt khó khăn. Nhiều năm qua, cả nhà phải sống trong căn nhà tạm bợ, dột nát, khiến việc làm ăn cứ mãi lận đận vì nỗi lo mỗi khi mùa mưa bão về. Năm 2025, bước ngoặt đến khi bà được tiếp cận nguồn vốn 40 triệu đồng từ chương trình cho vay phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo Nghị định số 28/2022/NĐ-CP của Chính phủ. Có số tiền này cùng với tiền hỗ trợ của Nhà nước và sự giúp sức của bà con lối xóm, bà Thị đã xây dựng được căn nhà mới kiên cố, khang trang hơn. Không còn phải thấp thỏm lo chỗ ở, bà tập trung khai thác mấy sào nương rẫy, trồng thêm sắn và chăn nuôi nhỏ để cải thiện thu nhập.

Bà chia sẻ: “Cả đời tôi chưa bao giờ dám mơ có được ngôi nhà gạch chắc chắn thế này. Có chỗ che mưa che nắng ổn định rồi, giờ chỉ lo tập trung làm lụng phát triển kinh tế gia đình và tích luỹ để trả nợ ngân hàng. Sự hỗ trợ này không chỉ là cái nhà, mà là động lực lớn nhất để gia đình tôi quyết tâm vươn lên thoát nghèo.”

Một mô hình khác là ông La Mo Ngục, dân tộc Chăm, thôn Kỳ Đu, xã Đồng Xuân vay 50 triệu đồng từ chương trình nghèo để đầu tư nuôi 02 con bò sinh sản. Tận dụng diện tích đất rẫy, gia đình ông không chăn thả rông như trước mà chủ động trồng thêm cỏ và xây dựng chuồng trại bài bản để chăm sóc đàn bò tốt hơn. Nhờ cần cù, đến nay cặp bò giống đã sinh thêm 01 bê con khỏe mạnh, giúp giá trị tài sản của gia đình tăng lên đáng kể. Bên cạnh việc làm ăn hiệu quả, gia đình ông luôn chấp hành tốt việc trả lãi và đều đặn gửi tiết kiệm hàng tháng qua Tổ tiết kiệm và vay vốn để có nguồn tích lũy trả nợ gốc sau này

Theo thống kê của địa phương, mỗi năm xã có hàng chục hộ thoát nghèo và cận nghèo bền vững nhờ kết hợp tín dụng chính sách với chuyển đổi phương thức sản xuất. Đáng chú ý, các hộ sau khi thoát nghèo tiếp tục được tiếp cận chương trình hộ mới thoát nghèo để củng cố sinh kế, hạn chế tái nghèo khi gặp rủi ro thị trường hoặc thiên tai.

Chủ tịch UBND xã Đồng Xuân, ông Huỳnh Tuấn Ân đánh giá: “Tín dụng chính sách là công cụ quan trọng để thực hiện mục tiêu giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Vốn ưu đãi đã giúp người dân chuyển từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa, từng bước tiếp cận thị trường.”

Tác động lan tỏa đến an sinh và kỷ luật tài chính cộng đồng

Ngoài tăng thu nhập, tín dụng chính sách còn góp phần cải thiện điều kiện sống. Hàng trăm công trình nước sạch, nhà tiêu hợp vệ sinh được xây dựng từ chương trình cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng sinh hoạt mà còn giảm thiểu nguy cơ bệnh tật, đặc biệt tại các thôn đồng bào dân tộc thiểu số.

Chương trình cho vay học sinh, sinh viên giúp nhiều gia đình có con theo học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề mà không phải tìm đến nguồn tín dụng phi chính thức. Đây là khoản đầu tư dài hạn cho nguồn nhân lực địa phương.

Một chuyển biến đáng ghi nhận là thói quen tiết kiệm được hình thành rõ nét. Trên 70% hộ vay tham gia gửi tiết kiệm định kỳ qua Tổ Tiết kiệm và vay vốn. Kỷ luật tài chính dần trở thành chuẩn mực cộng đồng: vay đúng mục đích, trả nợ đúng hạn, tích lũy để tái đầu tư.

Trong bức tranh chung của tỉnh Đắk Lắk, Đồng Xuân không phải địa bàn có quy mô dư nợ lớn nhất, nhưng lại cho thấy chiều sâu hiệu quả: tăng trưởng hợp lý, nợ quá hạn thấp, mô hình sinh kế đa dạng, sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và chính quyền cơ sở.

Từ thực tiễn này có thể rút ra một kết luận: tín dụng chính sách chỉ thực sự phát huy tác dụng khi được quản trị bằng kỷ luật và đồng hành bằng trách nhiệm. Ở Đồng Xuân, “mạch vốn” ấy đang được giữ nhịp đều đặn, không ồn ào nhưng bền bỉ, tạo nền tảng cho một quá trình phát triển dựa trên nội lực của đồng bào dân tộc thiểu số.