Lễ hội gắn liền với hai di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng của phường Đông Kinh và phường Kỳ Lừa. Theo tài liệu lịch sử, đền Kỳ Cùng (phường Đông Kinh) được xây dựng vào khoảng thời Hậu Lê, ban đầu là ngôi miếu nhỏ thờ Thần Giao Long (thần sông Kỳ Cùng). Qua thời gian, đền thờ Quan lớn Tuần Tranh - vị quan được triều đình cử lên trấn ải tại Lạng Sơn. 

Đền Tả Phủ (phường Kỳ Lừa) được Nhân dân 7 phường của Lạng Sơn cùng các thương nhân 13 tỉnh Trung Quốc xây dựng vào năm Chính Hòa thứ 4 (1683) để tri ân và thờ phụng Tả Đô đốc Hán Quận công Thân Công Tài. Năm 1993, hai di tích được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích cấp Quốc gia.

Lễ hội đền Kỳ Cùng - Tả Phủ gồm phần lễ và phần hội, trong đó các nghi lễ chính tập trung vào ngày 22 và 27 tháng Giêng, với các nghi thức như tế khai hội, đón rước, lễ an vị và lễ tạ. Điểm nhấn của Lễ hội là nghi lễ rước kiệu Quan lớn Tuần Tranh từ đền Kỳ Cùng sang đền Tả Phủ vào giờ Ngọ ngày 22 tháng Giêng và rước trở lại đền Kỳ Cùng vào ngày 27 tháng Giêng.

Lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của Nhân dân các dân tộc tỉnh Lạng Sơn, thể hiện lòng tri ân đối với hai vị quan có công trong việc xây dựng, phát triển vùng đất Lạng Sơn vào cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII, đồng thời gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no, bình an, hạnh phúc.

Tại Lễ khai hội, du khách được thưởng thức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc như múa lân sư rồng, các tiết mục văn nghệ với làn điệu dân ca Then, Sli, lượn; hội thi giã bánh giày, bánh ngải, trưng bày mâm lễ, cùng nhiều trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc xứ Lạng.

Một số hình ảnh tại Lễ hội