Những diễn biến phức tạp tại các điểm nóng địa chính trị như eo biển Hormuz hay kênh đào Suez đang trực tiếp đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu. Đối với Việt Nam, dù đã tự chủ được một phần nguồn cung từ các nhà máy lọc dầu trong nước, nhưng diễn biến giá thành phẩm thế giới vẫn là một "bóng ma" thường trực.

Tại kỳ điều hành gần nhất (ngày 7/3), giá xăng RON95 đã chạm mốc 27.047 đồng/lít, tăng hơn 21%. Nếu không có những cơ chế can thiệp kịp thời, đà tăng này có thể kéo theo hệ lụy dây chuyền đến giá cả hàng hóa và đời sống dân sinh.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong báo cáo mới nhất của Bộ Công Thương chính là phương án bình ổn giá mang tính tổng lực. Không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh con số, cơ chế này được vận hành dựa trên 3 trụ cột chính:

Linh hoạt công cụ tài chính: Bộ Công Thương đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để rà soát, trình Chính phủ phương án điều chỉnh các loại thuế (như thuế nhập khẩu ưu đãi về 0% cho 17 dòng thuế). Việc sử dụng Quỹ bình ổn giá tiếp tục được xem là "bình cứu hỏa" quan trọng để cắt giảm đỉnh giá trong những kỳ điều hành biến động mạnh.

Đa dạng hóa và ưu tiên nội lực: Thay vì phụ thuộc vào một vài nguồn cung truyền thống, Chính phủ cho phép đa dạng hóa nguồn dầu thô cho Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn. Đồng thời, tối ưu hóa nguồn Condensate và dầu thô trong nước để giảm chi phí vận chuyển và rủi ro địa chính trị.

Cơ chế dự trữ chiến lược: Một trong những giải pháp dài hạn được nhấn mạnh là đẩy nhanh việc bổ sung dự trữ quốc gia. Việc xây dựng cơ chế phối hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp trong việc xuất cấp hàng dự trữ sẽ giúp ứng cứu kịp thời các kịch bản đứt gãy nguồn cung đột ngột.

Bình ổn giá không chỉ là câu chuyện thuế phí, mà còn là câu chuyện kiểm soát thị trường. Bộ Công Thương đã kiến nghị bổ sung Bộ Công an vào Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng.

Sự vào cuộc của các lực lượng chức năng sẽ giúp ngăn chặn triệt để tình trạng "găm hàng" chờ tăng giá hoặc xuất lậu xăng dầu qua biên giới. Khi thị trường minh bạch, tâm lý đầu cơ bị loại bỏ, giá xăng dầu sẽ phản ánh đúng giá trị thực và sự điều tiết của Nhà nước.

Thay vì chỉ tập trung giải quyết bài toán "cung", bài toán bình ổn giá lần này còn tiếp cận từ góc độ tiêu dùng. Việc khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học (E5), thúc đẩy giao thông công cộng và xe điện được xem là giải pháp căn cơ để giảm sự phụ thuộc vào xăng khoáng - vốn nhạy cảm với biến động thế giới.