Giá xăng dầu tăng mạnh trong kỳ điều chỉnh mới nhất

Theo điều hành của Liên Bộ Công Thương – Tài chính, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đã được điều chỉnh tăng mạnh từ 15h ngày 5/3.

Cụ thể, giá xăng E5 RON92 tăng gần 2.000 đồng/lít, lên khoảng 21.400 đồng/lít. Trong khi đó, xăng RON95 tăng hơn 2.100 đồng/lít, lên mức khoảng 22.300 đồng/lít.

Đáng chú ý, các mặt hàng dầu ghi nhận mức tăng rất mạnh. Dầu diesel tăng gần 3.800 đồng/lít, còn dầu hỏa tăng mạnh nhất, tới hơn 7.000 đồng/lít, lên mức khoảng 26.600 đồng/lít. Dầu mazut cũng tăng gần 1.800 đồng/kg.

Đây được xem là một trong những đợt tăng giá mạnh nhất của nhiên liệu trong nước từ đầu năm 2026 đến nay.

Tính từ đầu năm, giá xăng dầu đã trải qua nhiều lần điều chỉnh tăng – giảm xen kẽ theo biến động của thị trường thế giới. Tuy nhiên, xu hướng gần đây cho thấy áp lực tăng giá đang ngày càng rõ rệt.

Theo cơ quan điều hành, nguyên nhân chính khiến giá xăng dầu trong nước tăng mạnh là do giá dầu thế giới biến động theo chiều hướng đi lên trong thời gian gần đây.

Thị trường năng lượng toàn cầu chịu tác động từ nhiều yếu tố như căng thẳng địa chính trị tại một số khu vực sản xuất dầu lớn, nguồn cung bị gián đoạn và nhu cầu năng lượng phục hồi mạnh tại nhiều nền kinh tế. Giá dầu thô trên thị trường quốc tế vì vậy liên tục tăng, kéo theo giá các mặt hàng xăng dầu thành phẩm nhập khẩu vào Việt Nam tăng theo.

Do Việt Nam vẫn phải nhập khẩu một lượng lớn xăng dầu phục vụ nhu cầu trong nước, nên biến động của giá dầu thế giới thường nhanh chóng tác động đến giá bán lẻ trong nước.

Vì sao quỹ chưa được “kích hoạt”?

Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh, nhiều người đặt câu hỏi về việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu - công cụ được lập ra để hỗ trợ điều tiết thị trường. Theo số liệu được công bố, đến cuối quý III/2025, tổng số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu tại các doanh nghiệp đầu mối vẫn còn khoảng 5.600 tỷ đồng.

Quỹ này được hình thành từ khoản trích lập trong giá bán lẻ xăng dầu. Mỗi lít xăng dầu bán ra, doanh nghiệp sẽ trích một khoản tiền nhất định đưa vào quỹ nhằm sử dụng khi thị trường biến động mạnh.

Tuy nhiên, trong kỳ điều chỉnh giá xăng dầu ngày 5/3, cơ quan điều hành không thực hiện trích lập cũng như không chi sử dụng quỹ bình ổn, dù giá nhiên liệu tăng đáng kể. Việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu hiện nay, phải tuân thủ nhiều quy định liên quan đến cơ chế điều hành giá.

Trước đây, khi giá xăng dầu tăng quá mạnh, cơ quan quản lý có thể sử dụng quỹ để bù đắp một phần chi phí nhằm giảm mức tăng giá bán lẻ. Tuy nhiên, hiện nay việc chi quỹ phải được xem xét kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và đúng quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Quỹ bình ổn chỉ là một trong nhiều công cụ điều hành giá. Nhà nước còn có thể áp dụng các giải pháp khác như điều chỉnh thuế, phí, bảo đảm nguồn cung hoặc điều tiết nhập khẩu xăng dầu để ổn định thị trường. Vì vậy, việc có sử dụng quỹ hay không còn phụ thuộc vào đánh giá tổng thể về tình hình thị trường và tác động đến kinh tế vĩ mô.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc giá xăng dầu tăng mạnh có thể tạo ra nhiều tác động lan tỏa đến nền kinh tế. Xăng dầu là đầu vào quan trọng của nhiều ngành sản xuất và dịch vụ. Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí vận tải, logistics, sản xuất công nghiệp và dịch vụ đều có thể tăng theo.

Điều này có thể khiến giá hàng hóa và dịch vụ tăng, từ đó gây áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Một số lĩnh vực chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất gồm vận tải, khai thác thủy sản, nông nghiệp và các ngành công nghiệp sử dụng nhiều nhiên liệu.

Thực tế, câu chuyện về Quỹ bình ổn giá xăng dầu đã được nhắc đến nhiều năm qua. Một số chuyên gia nhìn nhận, quỹ giúp giảm bớt những cú sốc giá trong ngắn hạn, góp phần ổn định thị trường và tâm lý người tiêu dùng.

Tuy nhiên cũng có ý kiến bày tỏ, việc duy trì quỹ có thể khiến cơ chế thị trường bị can thiệp quá sâu. Đồng thời, đặt ra câu hỏi về tính minh bạch và hiệu quả sử dụng nguồn tiền này.

Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động, vai trò và cách thức vận hành Quỹ bình ổn giá xăng dầu vẫn sẽ tiếp tục là chủ đề được dư luận và giới chuyên gia quan tâm trong thời gian tới.