Những “cây đại thụ” của buôn làng

Ở cái tuổi gần 80, già làng, Người có uy tín Rơ Châm Tích, làng Mook Đen, xã Ia Dom vẫn nhớ rõ các số liệu mà chẳng cần giở sổ sách, giấy tờ. Già Tích cho biết, làng Mook Đen hiện gần 300 hộ DTTS Gia Rai. Thu nhập của người dân trong làng chủ yếu dựa vào cây điều, cây cao su.

Với suy nghĩ “mình cứ sống tốt, làm tốt thì dân làng sẽ tin, sẽ nghe”, già Tích không chỉ đi đầu trong làm kinh tế với vườn điều, cao su cho thu nhập bình quân hơn 200 triệu đồng/năm, ông còn là tấm gương mẫu mực về nuôi dạy con cái. Hiện nay, 2 trong 4 người con của ông đang công tác trong lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP), trực tiếp bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.

Già Tích khoe rằng, mỗi năm, trong làng đều có 2 hộ thoát nghèo và không có trường hợp mâu thuẫn, tranh chấp nào để ông phải giải quyết. Bằng kiến thức, kinh nghiệm và cách giải quyết “thấu tình đạt lý”, ông Tích còn được người dân ở các làng lân cận tín nhiệm nhờ đến mỗi khi có việc cần. 

Ở miền biên giới làng Goòng, xã Ia Púch, hơn 10 năm qua, nữ già làng, Người có uy tín Siu H’Phyin không chỉ là "cầu nối" giữa lực lượng chức năng, chính quyền địa phương với người dân mà còn luôn tích cực đi đầu trong việc tuyên truyền, vận động người dân chấp hành các quy định về biên giới.

Bà Siu H’Phyin chia sẻ. Bà vẫn thường nói với bà con phải chấp hành các quy định của pháp luật, tích cực tham gia cùng chính quyền địa phương và lực lượng chức năng bảo vệ vững chắc địa bàn. Biên cương có ổn định thì bà con mới tập trung lao động sản xuất để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. 

"Làng mình có 300 hộ dân. Những năm qua, bà con luôn cảnh giác, không nghe, không tin lời kẻ xấu, kịp thời báo cho chính quyền địa phương khi thấy các đối tượng có ý đồ xấu vào địa bàn. Phải tập trung xây dựng để mỗi người dân là một nguồn tin quan trọng của chính quyền và lực lượng chức năng trong công tác bảo vệ biên giới”, bà Siu H’Phyin thông tin thêm.

Không chỉ trách nhiệm, nhiệt tình với công tác xã hội, với bà con dân làng, gia đình già Siu H’Phyin còn là điển hình trong phát triển kinh tế của địa phương. Hiện tại, gia đình bà đang sản xuất 7ha điều, mỗi năm trừ chi phí gia đình cũng thu được hàng trăm triệu đồng. 

Bên cạnh việc vận động bà con chăm lo phát triển kinh tế, giữ vững an ninh trật ở thôn làng, bà còn tuyên truyền, nhắc nhở, truyền dạy những người trẻ trong làng biết dệt vải, biết múa xoang, đánh chiêng để gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời vận động bà con cùng chung tay góp sức để xây dựng nông thôn mới ở địa phương.

Xây dựng “thành luỹ” nơi biên cương

Sinh ra, lớn lên tại làng, bản thân lại từng kinh qua những năm tháng khốc liệt của lửa đạn chiến tranh nên già Rơ Châm Tích hiểu rất rõ ý nghĩa của việc bảo vệ đường biên, cột mốc. Mỗi khi có dịp, già không quên nhắc nhở người dân phải có trách nhiệm bảo vệ biên giới và mỗi người dân phải là một cột mốc trên biên giới. Bởi lẽ, biên giới có ổn thì cuộc sống người dân mới ấm no.

Đối với một số hộ dân có đất rẫy ở gần khu vực đường biên, cột mốc, già Tích luôn nhắc nhở: “Bà con trong quá trình làm rẫy phải tuyệt đối tuân thủ quy định, đừng xâm phạm đất của người dân Campuchia, vì vi phạm vào đất của họ là vi phạm pháp luật”. 

Ngoài ra, già còn là thành viên Tổ Tự quản an ninh trật tự thôn làng và Tổ Tự quản đường biên, cột mốc. Đều đặn mỗi tháng, già Tích phối hợp cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh và các thành viên duy trì việc tham gia tuần tra, kiểm soát địa bàn và tuần tra đường biên, mốc giới.

Theo thống kê, hiện có 43 già làng, Người có uy tín sinh sống tại 7 xã biên giới thuộc phía Tây tỉnh Gia Lai. Trong năm 2025, các già làng, Người có uy tín đã cùng các Đồn Biên phòng tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật; hòa giải thành công 46 vụ việc mâu thuẫn gia đình, tranh chấp đất đai; vận động, ngăn chặn 26 cặp tảo hôn.

Đặc biệt, các già làng, Người có uy tín đã trực tiếp tham gia tuần tra bảo vệ biên giới; vận động 43 hộ dân chuyển đổi cây trồng, 164 hộ làm chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm, góp phần phát triển kinh tế hộ gia đình, ổn định đời sống Nhân dân.

Đại tá Trần Tiến Hải, Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Gia Lai khẳng định: Với uy tín và trách nhiệm trong cộng đồng, các già làng, Người có uy tín thực sự trở thành “điểm tựa” của thôn, làng nơi biên giới; tích cực phối hợp cùng BĐBP tuyên truyền, vận động đồng bào chấp hành các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nâng cao cảnh giác, đấu tranh, ngăn chặn các hành vi xâm phạm chủ quyền, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.