Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) được giao phối hợp với các địa phương liên quan khẩn trương xây dựng hồ sơ khoa học đối với hai di sản văn hóa phi vật thể là Phở và Múa rối nước, trình UNESCO xem xét ghi danh vào các danh sách di sản phù hợp.

Việc lập hồ sơ này được triển khai trên cơ sở đề xuất của Bộ VHTT&DL, với sự thống nhất, đồng thuận của các địa phương có cộng đồng thực hành di sản, bảo đảm đúng quy trình, tiêu chí của UNESCO và pháp luật Việt Nam về di sản văn hóa.

Phở từ lâu đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một món ăn thông thường để trở thành biểu tượng văn hóa ẩm thực Việt Nam, gắn liền với đời sống sinh hoạt, lao động và ký ức của nhiều thế hệ người Việt. Với hương vị đặc trưng, sự tinh tế trong chế biến và chiều sâu văn hóa, phở không chỉ phổ biến trong nước, mà còn được bạn bè quốc tế biết đến, yêu mến.

Hiện nay, Phở Hà Nội và Phở Nam Định đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo nền tảng quan trọng cho việc xây dựng hồ sơ trình UNESCO. Theo phân công, UBND TP. Hà Nội được giao chủ trì phối hợp với Bộ VHTT&DL, cùng các địa phương có liên quan, trong đó có tỉnh Ninh Bình và các cộng đồng thực hành phở, để hoàn thiện hồ sơ khoa học.

Việc đề nghị UNESCO ghi danh phở, không chỉ nhằm tôn vinh giá trị ẩm thực truyền thống, mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn nghề, gìn giữ bí quyết chế biến và phát huy giá trị văn hóa của phở trong đời sống đương đại.

 Múa rối nước là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, phản ánh sinh động đời sống lao động, sinh hoạt và tín ngưỡng của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Ra đời và phát triển trong môi trường văn hóa nông nghiệp lúa nước, múa rối nước kết hợp hài hòa giữa điêu khắc, âm nhạc, diễn xướng và kỹ thuật biểu diễn độc đáo trên mặt nước.

Múa rối nước đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2012 và hiện nay vẫn được gìn giữ, thực hành tại nhiều địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên…Theo kế hoạch, UBND TP. Hà Nội tiếp tục giữ vai trò chủ trì, phối hợp với UBND TP. Hải Phòng, UBND tỉnh Hưng Yên và các địa phương liên quan để xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh.

Việc ghi danh múa rối nước vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO, sẽ góp phần khẳng định giá trị độc đáo của loại hình nghệ thuật truyền thống Việt Nam, đồng thời tạo thêm động lực cho công tác bảo tồn, truyền dạy và phát triển trong bối cảnh hiện đại.

Việc lập hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh Phở và Múa rối nước, không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn di sản mà còn là cơ hội quan trọng để quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam ra thế giới.Thông qua các di sản được quốc tế công nhận, Việt Nam có thêm “cầu nối mềm” để thúc đẩy giao lưu văn hóa, phát triển du lịch bền vững và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Các cơ quan chức năng khẳng định, quá trình xây dựng hồ sơ sẽ bảo đảm sự tham gia rộng rãi của cộng đồng - chủ thể sáng tạo và gìn giữ di sản, đúng với tinh thần của Công ước UNESCO năm 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành và địa phương, việc đề nghị UNESCO ghi danh Phở và Múa rối nước, được kỳ vọng tiếp tục ghi thêm những dấu ấn quan trọng cho hành trình gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.