Tết Nguyên tiêu, còn gọi là Tết Thượng nguyên, là ngày rằm đầu tiên của năm. Theo quan niệm dân gian, đây là dịp “Thiên quan Tứ phước”. Từ lâu, người dân Hội An xem Nguyên tiêu là “cái Tết sau Tết”, đánh dấu thời khắc khởi đầu cho một năm hanh thông, an hòa, mưa thuận gió hòa.
Người dân thực hiện các nghi lễ tại Lễ hội Tết Nguyên tiêu ở Hội An. (Ảnh: Quế Quế)Trong khuôn khổ Lễ hội, nhiều nghi lễ truyền thống được tổ chức trang trọng tại các di tích, cơ sở tín ngưỡng như Chùa Ông, Chùa Bà Mazu, hệ thống hội quán người Hoa, đình làng, nhà thờ tộc cùng các điểm di tích trong khu phố cổ và vùng lân cận.
Tết Nguyên tiêu ở Hội An là dịp cầu quốc thái, dân an có từ lâu đời ở Hội An. (Ảnh: Quế Quế)Lễ cúng Nguyên tiêu, giỗ Tổ Tiền hiền và các nghi thức dâng hương cầu an thể hiện rõ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, góp phần gìn giữ mạch nguồn tâm linh bền chặt của cộng đồng cư dân phố Hội qua nhiều thế kỷ.
Đây không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của người dân địa phương, mà còn là dịp để du khách cảm nhận chiều sâu văn hóa và đời sống tinh thần của một đô thị di sản văn hóa thế giới.
Các hoạt động đặc sắc tại Lễ hội Tết Nguyên tiêu thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. (Ảnh: Quế Quế)Điểm nhấn của Lễ hội là lễ dâng hương và diễu hành mừng Nguyên tiêu diễn ra sáng 4/3, tại Đình Hội An (phường Hội An), với nhiều hoạt động trang nghiêm, mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa, gửi gắm ước vọng về may mắn, thịnh vượng và bình an trong năm mới.
Trước đó, chương trình “Đêm phố cổ Hội An đầu thế kỷ XX” đã thu hút đông đảo người dân và du khách, tái hiện không gian Hội An xưa với ánh nến lung linh, đèn lồng rực rỡ, tà áo dài thướt tha và nhịp sống thanh bình hòa quyện trong tiếng thơ ca, nhạc họa vang vọng khắp các ngõ phố.
Tết Nguyên tiêu được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào tháng 2/2023. (Ảnh: Quế Quế)Xuyên suốt lễ hội, các hoạt động văn hóa - nghệ thuật truyền thống như diễn xướng tuồng, trò chơi bài chòi, trưng bày hình ảnh về Tết Nguyên tiêu cùng nhiều hoạt động cầu an, sinh hoạt tín ngưỡng tại các xóm làng, khu dân cư tiếp tục làm sống dậy không khí lễ hội đậm chất Hội An.
Du khách nước ngoài hào hứng với các hoạt động văn hóa tại Tết Nguyên tiêu ở Hội An. (Ảnh: Quế Quế)Lễ hội Tết Nguyên tiêu tại Hội An là biểu hiện sinh động của một đô thị di sản, nơi các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được bảo tồn trong chính nhịp sống cộng đồng.
Nhằm tôn vinh những giá trị lễ hội Tết Nguyên tiêu ở Hội An, tháng 2/2023, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành quyết định ghi danh Tết Nguyên tiêu ở Hội An vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình Lễ hội truyền thống và Tập quán xã hội và tín ngưỡng.
