Phát biểu tại lễ Khai hội, ông Ngô Đức Dũng - Chủ tịch UBND phường Tiên Sơn, cho biết, chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn. Năm 1054, vua Lý Thánh Tông cùng Ỷ Lan đã cho xây dựng chùa với tên gọi ban đầu là Diên Linh Tự.

Đến thời vua Lý Nhân Tông, công trình tiếp tục được mở rộng, xây dựng bảo tháp Sùng Thiện Diên Linh (1118 - 1121), đưa nơi đây trở thành đại danh lam, hành cung và là trung tâm Phật giáo lớn thời Lý.

Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức thường niên vào trung tuần tháng 3 âm lịch, là hoạt động văn hóa tâm linh đặc sắc nhằm gìn giữ và phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông. Đây cũng là dịp quảng bá hình ảnh vùng đất Tiên Sơn - nơi hội tụ vẻ đẹp của sông Châu, núi Đọi và chiều sâu lịch sử dân tộc.

Năm 2019, Lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trước đó, năm 1992, chùa Long Đọi Sơn được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia và đến năm 2017 được công nhận là Di tích Quốc gia Đặc biệt.

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, Lễ hội còn là dịp để du khách dâng hương, bái Phật cầu an, tưởng nhớ công đức tiền nhân, đồng thời khám phá giá trị lịch sử, kiến trúc và cảnh quan đặc sắc của chốn “Nam Sơn đệ nhị danh lam”.

Trải qua nhiều biến cố lịch sử, chùa Long Đọi Sơn vẫn giữ được nét cổ kính, linh thiêng, mang đậm dấu ấn kiến trúc, mỹ thuật thời Lý. Đặc biệt, bia Sùng Thiện Diên Linh và 6 pho tượng Kim Cương thời Lý đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia, khẳng định giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và khoa học của di tích.

Lễ hội chùa Long Đọi Sơn 2026 tiếp tục là nhịp cầu kết nối cộng đồng, góp phần bảo tồn và lan tỏa những giá trị di sản Phật giáo trong đời sống đương đại.