Khám phá ngôi làng “đặc biệt”

Đầu tháng 11, khi những cánh đồng lúa chín vàng bao quanh làng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, khung cảnh nơi đây hiện lên như bức tranh đồng quê thanh bình.

Nằm cách TP. Lạng Sơn khoảng 80km, Làng Quỳnh Sơn là Làng Du du lịch cộng đồng đầu tiên của tỉnh Lạng Sơn được hình thành từ năm 2010. Làng nằm trong Khu di tích cấp Quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn và Vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.

Nơi đây sở hữu cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp với hơn 400 ngôi nhà sàn cổ, cùng bản sắc văn hóa truyền thống độc đáo và lối sống thân thiện, hiếu khách được gìn giữ qua nhiều thế hệ, Quỳnh Sơn đã trở thành hình mẫu phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc Tày tiêu biểu.

Nhìn từ đỉnh Nà Lay cao 700m, làng Quỳnh Sơn của người Tày trải dài đều tăm tắp, với mái ngói đỏ nâu hướng về phía Nam - biểu tượng của khát vọng yên bình và hạnh phúc. Dù có cùng cấu trúc, mỗi ngôi nhà vẫn mang dấu ấn riêng trên hiên, cửa hay vách gỗ, thể hiện cá tính của người dựng nên nó.

Điều thú vị, toàn bộ nhà sàn cùng quay mặt về hướng Nam, lưng tựa vào dãy núi đá sừng sững, lợp mái ngói âm dương. Bà con người Tày quan niệm, nhà quay mặt về hướng Nam sẽ giúp gia đình có nhiều sinh khí, may mắn và ấm no.

Trò chuyện với chúng tôi, ông RuDi, du khách đến từ nước Áo cho biết: Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn thực sự là điểm đến tuyệt vời. Khi tận mắt ngắm nhìn không gian làng được bao quanh bởi thung lũng núi đá vôi và cánh đồng lúa chín, được trải nghiệm ẩm thực phong phú, văn hoá độc đáo tôi hiểu vì sao nơi đây nổi tiếng.

Anh Đỗ Tuấn Anh, du khách từ Hà Nội chia sẻ: Đến Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, chúng tôi được hòa mình vào cánh đồng lúa chín, thử chèo bè, làm bánh và trải nghiệm nghề gốm truyền thống của người Tày. Mọi thứ ở đây bình dị, chân thật, khác hẳn thành phố.

Kể câu chuyện du lịch bằng chính bản sắc dân tộc

Sau gần 15 năm phát triển, Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách khi đến Lạng Sơn.

Ông Dương Công Cồ, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Quỳnh Sơn cho biết: Làng Quỳnh Sơn hiện có các dịch vụ trải nghiệm như: đốt lửa trại, trải nghiệm làm bánh, thưởng thức các món đặc sản địa phương như bánh chưng đen, lạp xưởng và giao lưu văn nghệ với các làn điệu hát Then, hát Ví, chèo thuyền ngắm cánh đồng lúa chín, làm ngói, làm bánh, gặt lúa…

“Từ năm 2010, chúng tôi đã ý thức rõ rằng, chính kiến trúc nhà sàn, tiếng nói, trang phục và làn điệu Then, Sli là tài sản vô giá. Mỗi người dân tham gia du lịch phải là một “đại sứ văn hóa”, kể câu chuyện của làng mình bằng chính bản sắc dân tộc”, ông Dương Công Cồ cho biết.

Những nỗ lực này đã được đền đáp xứng đáng khi ngày 17/10/2025, UN Tourism vinh danh Quỳnh Sơn là một trong những “Làng Du lịch cộng đồng tốt nhất thế giới”. Trong Lễ hội Mùa vàng Bắc Sơn từ 7–15/11 vừa qua, Quỳnh Sơn chính thức nhận danh hiệu “Làng Du lịch tốt nhất thế giới 2025”. Đây là lần đầu tiên Lạng Sơn có một làng du lịch đạt danh hiệu quốc tế danh giá này và cũng là một trong số ít đại diện của Việt Nam được ghi nhận.

Ông Trịnh Minh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn cho biết: Những năm qua, làng Quỳnh Sơn đã trở thành điểm sáng trong phát triển du lịch cộng đồng, với mô hình gắn kết hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Hiện trong làng đã có 12 hộ cung cấp dịch vụ homestay, đáp ứng chỗ ăn nghỉ cho hàng trăm du khách.

“Danh hiệu mà Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn nhận được thể hiện sự đồng lòng của chính quyền và cộng đồng. Đây là động lực để Bắc Sơn phát triển du lịch bền vững, thân thiện, mang đậm bản sắc quê hương”, ông Trịnh Minh Tuấn cho biết.

Chị Dương Thị Kiểu, Chủ Homestay Dương Công Chích chia sẻ: Tôi rất vinh dự và tự hào khi Làng Quỳnh Sơn được vinh danh là làng du lịch tốt nhất thế giới. Hiện nay gia đình tôi tiếp tục đầu tư thêm 4 phòng nghỉ với đầy đủ tiện nghi, sử dụng nhiều vật liệu trang trí gần gũi với thiên nhiên nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu của du khách.

Giải thưởng toàn cầu không chỉ là vinh dự mà còn là cơ hội để Làng Quỳnh Sơn nói riêng và du lịch Lạng Sơn nâng tầm phát triển. Danh hiệu này là “cơ hội vàng” để Lạng Sơn quảng bá thương hiệu. Theo thống kê của xã Bắc Sơn, trong 10 tháng đầu năm 2025, Quỳnh Sơn đã đón 15.688 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm. Điều này cho thấy sức hút ngày càng tăng của điểm du lịch cộng đồng này.

Theo lãnh đạo UBND xã Bắc Sơn, hiện nay địa phương đang tập trung vào việc duy trì chất lượng dịch vụ, quy hoạch cảnh quan và quản lý rác thải để đảm bảo Quỳnh Sơn luôn là điểm đến thân thiện, an toàn, trở thành điểm đến của du lịch xanh và văn hóa trong giai đoạn 2025-2030. Tin tưởng rằng, với quyết tâm và sự chung sức đồng lòng của chính quyền và người dân nơi đây trong tương lai gần, Làng Du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn sẽ vươn lên trở thành điểm đến kiểu mẫu của du lịch bền vững, ghi dấu ấn mạnh mẽ trên bản đồ du lịch quốc tế.