Ngôi đền không chỉ là nơi thờ cúng linh thiêng mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, gắn với lịch sử khai mường lập bản của cộng đồng nơi đây.

Đền Chín Gian mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống của người Thái với 9 gian nhà sàn gỗ được dựng trên nền cao ráo. Mái đền lợp ngói âm dương tạo nên vẻ cổ kính, hài hòa giữa không gian núi rừng hoang sơ, hùng vĩ.

Từ trên đền nhìn xuống, ruộng bậc thang và bản làng thấp thoáng trong mây mang đến cảm giác bình yên, tĩnh lặng như chốn bồng lai giữa đại ngàn.

Không chỉ đẹp về cảnh quan, đền Chín Gian còn có giá trị tâm linh lớn lao. Đây là nơi tổ chức các nghi lễ quan trọng của người Thái, nổi bật nhất là lễ hội Xăng Khan - lễ tạ ơn trời đất, cầu mong mùa màng bội thu, bản mường yên ấm.

Mỗi dịp lễ hội, du khách sẽ được hòa mình vào không khí rộn ràng của điệu múa sạp, múa xòe, tiếng chiêng, tiếng khèn vang vọng khắp núi rừng.

Hằng năm, vào dịp đầu Xuân, lễ hội Đền Chín Gian được tổ chức với nhiều nghi lễ truyền thống như cúng tế, rước lễ, múa hát dân gian… thu hút đông đảo người dân và du khách. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ các bậc tiền nhân mà còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái trong đời sống hiện đại.

Đền Chín Gian đã được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh, được trùng tu, tôn tạo từ năm 2016 và hoàn thành vào năm 2017. Việc phục dựng không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn tạo điều kiện để các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa trong đời sống đương đại.

Hiện nay, địa phương đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng hồ sơ khoa học trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận lễ hội dâng trâu tế trời Đền Chín Gian là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây được kỳ vọng sẽ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và đưa Đền Chín Gian trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch tâm linh miền Tây xứ Thanh.