Thu hằng trăm triệu đồng từ khoai tây

Những ngày cuối vụ Đông, không khí thu hoạch khoai tây rộn ràng khắp các thôn Hải An, Hải Tiến, Hải Thành và bản Cấu Lìm thuộc xã Quảng Đức. Những bao tải khoai đầy ắp được tập kết lên bờ ruộng, thay cho nỗi lo “được mùa mất giá”, từng khiến người dân e dè với cây vụ Đông.

Cuối năm 2025, xã Quảng Đức triển khai trồng đồng loạt 12 ha khoai tây Atlantic, là giống chuyên phục vụ chế biến công nghiệp. 17 hộ dân tham gia mô hình được hỗ trợ 100% giống, phân bón và ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm ngay từ đầu vụ. Sau khi trừ các khoản làm đất, nhân công và chăm sóc, nhiều hộ ước đạt lợi nhuận từ 50 - 100 triệu đồng/ha, cao gấp nhiều lần so với trồng ngô, sắn hay rau màu.

Là 1 trong 10 hộ đồng bào Dao Thanh Y mạnh dạn tham gia mô hình tại bản Cấu Lìm, anh Tằng Quý Tuấn cho biết, trung bình năng suất khoai tây của mỗi hộ đạt hơn 12 tấn/ha.“Trước kia, bà con ở đây chủ yếu trồng lúa và rau nhưng thu nhập chưa cao, chủ yếu tự cung, tự cấp. Nay trồng giống khoai tây này được xã hỗ trợ kỹ thuật, doanh nghiệp bao tiêu đến tận vườn thu mua nên bà con phấn khởi lắm”.

Ở thôn Hải Thành, anh Nguyễn Văn Đức ghi nhận năng suất khoai tây đạt gần 20 tấn/ha. Từ hơn 2.000 m2 ban đầu, gia đình anh đã mở rộng lên khoảng 4 ha. Theo anh Đức, khoai tây có thời gian sinh trưởng khoảng 3 tháng, quay vòng vốn nhanh, phù hợp điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương.

Những bao khoai đầy ắp cuối vụ không chỉ mang lại nguồn thu cao hơn trước mà còn giúp người dân thêm vững tin vào cây trồng mới. Từ nỗi lo “được mùa mất giá”, bà con nay đã yên tâm sản xuất khi đầu ra được đảm bảo ngay từ đầu vụ.

Chuyển đổi từ sản xuất manh mún sang liên kết theo chuỗi

Quảng Đức là xã vùng cao của tỉnh Quảng Ninh, dân cư phân tán, sản xuất lâu nay chủ yếu tự phát, thiếu liên kết, đầu ra phụ thuộc nhiều vào thương lái. Trong mô hình khoai tây Atlantic, chính quyền xã đóng vai trò kết nối, phối hợp với đơn vị chuyên môn tổ chức tập huấn kỹ thuật từ khâu làm đất, xuống giống đến chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. 

Việc ký hợp đồng bao tiêu ngay từ đầu vụ giúp người dân chuyển từ tư duy “trồng gì mình có” sang “trồng theo nhu cầu thị trường”.

Theo ông Lương Văn Hưng, cán bộ kỹ thuật thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Quảng Đức có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển khoai tây vụ Đông nhờ đất đai màu mỡ, khí hậu mát mẻ và biên độ nhiệt ngày đêm phù hợp cho tích lũy tinh bột. Nếu tổ chức sản xuất bài bản, khoai tây có thể mang lại nguồn thu lâu dài, ổn định cho người dân địa phương.

Năm 2025, toàn xã Quảng Đức có khoảng 300 ha cây vụ Đông. Việc đưa khoai tây Atlantic vào cơ cấu sản xuất nhằm tận dụng quỹ đất sau thu hoạch lúa, nâng cao giá trị canh tác, nhất là tại các thôn bản vùng cao có đông đồng bào DTTS.

Ông Phạm Văn Thọ, Chủ tịch UBND xã Quảng Đức cho biết, mục tiêu của mô hình không chỉ dừng ở một vụ sản xuất mà hướng tới đa dạng hóa cơ cấu cây trồng vụ Đông, tận dụng quỹ đất nông nghiệp sau thu hoạch lúa, nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích.

Một vụ khoai chưa thể thay đổi toàn diện kinh tế địa phương, nhưng đã tạo ra hai chuyển biến từ thu nhập được cải thiện và người dân bắt đầu quen với sản xuất theo chuỗi liên kết. Ở một xã miền núi còn nhiều khó khăn như Quảng Đức, đó là bước khởi đầu cho một hướng đi mới bền vững hơn.