Với lợi thế về tài nguyên rừng, Kỳ Thượng xác định phát triển các mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng như ba kích tím, sa nhân, hà thủ ô… nhằm nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất. Bên cạnh đó, việc phát triển rừng gỗ lớn, kết hợp bảo tồn rừng tự nhiên cũng được chú trọng, góp phần vừa tăng thu nhập cho người dân, vừa bảo vệ hệ sinh thái.

Sau sáp nhập, địa phương cũng có điều kiện quy hoạch lại không gian phát triển, hình thành các vùng sản xuất tập trung gắn với tài nguyên rừng. Người dân từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từ sản xuất nhỏ lẻ sang các mô hình kinh tế đa dạng hơn như trồng dược liệu, cây ăn quả xen canh trong rừng. Tuy nhiên, quy mô sản xuất hiện vẫn còn hạn chế, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên và thị trường tiêu thụ.

Theo đó, người dân địa phương bắt đầu chuyển đổi cơ cấu sản xuất theo hướng đa dạng hơn, trong đó có phát triển kinh tế rừng, trồng dược liệu và cây ăn quả. Tuy nhiên, quy mô sản còn nhỏ lẻ, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên và thị trường tiêu thụ.

Tại thôn Làng Dạ, sau nhiều năm triển khai, mô hình trồng ba kích tím đang tiếp tục được người dân mở rộng. Anh La Văn Thành, một trong những người tiên phong đưa cây ba kích về trồng từ năm 2008, cho biết hiệu quả kinh tế của loại cây này có thể cao hơn so với trồng keo trên cùng diện tích, dù kết quả cụ thể còn phụ thuộc vào giá cả thị trường và điều kiện canh tác.

Cùng với đẩy mạnh kinh tế lâm nghiệp, xã Kỳ Thượng cũng được định hướng phát triển du lịch cộng đồng dựa trên lợi thế rừng tự nhiên và bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Dao... Một số mô hình trải nghiệm đã được triển khai, trong đó có Khu du lịch Am Váp Farm.

Ông Nguyễn Trung Kiên, Giám đốc Khu du lịch Am Váp Farm chia sẻ, yếu tố thu hút du khách chủ yếu đến từ cảnh quan tự nhiên và các trải nghiệm gắn với đời sống cư dân địa phương, như: Tìm hiểu văn hóa, nghề thủ công hay sinh hoạt cộng đồng.

Thực tế, hoạt động du lịch tại địa phương vẫn mang tính thử nghiệm, phụ thuộc vào điều kiện hạ tầng và mùa vụ, quy mô chưa lớn. Tuy nhiên, đây được xem là hướng đi bổ trợ cho kinh tế rừng nếu được đầu tư phù hợp.

Theo ông Hoàng Trường Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Kỳ Thượng, địa phương định hướng phát triển kinh tế gắn với bảo vệ rừng, đồng thời chú trọng nâng cao đời sống người dân và gìn giữ bản sắc văn hóa. Để đạt được mục tiêu này, Kỳ Thượng vẫn cần giải quyết các vấn đề như mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao năng lực sản xuất và đảm bảo phát triển bền vững.

Những thay đổi bước đầu ở xã Kỳ Thượng đã cho thấy địa phương đang trong quá trình chuyển dịch mô hình phát triển. Hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì sản xuất ổn định, tăng giá trị sản phẩm và thích ứng với điều kiện thực tế.