Theo phong tục của  đồng bào Co, sau khi hiến sinh, đồng bào sẽ giữ lại một lớp da trâu, da đuôi và một ít da phía dưới 4 bàn chân của con trâu đem để trên giàn bếp cho khô. Đây là vật phẩm không thể thiếu để mỗi gia đình người Co tổ chức nghi lễ Lấp lỗ chân trâu vào năm sau đó. Nghi thức này tượng trưng cho việc “xóa dấu chân cũ”, khép lại một chu kỳ lễ hội, mở ra hy vọng về mùa rẫy no đủ, cuộc sống sung túc.

Vừa qua, được trải nghiệm Lễ cúng Lấp lỗ chân trâu của gia đình ông Hồ Văn Xuân, tại  làng Trà Vòn, xã Trà Bồng. Nghi lễ diễn ra trong không khí ấm cúng, đông vui. Từ sáng sớm, gia chủ cùng con cháu chuẩn bị lễ vật, dâng cúng thần linh. Trong không gian trang nghiêm, bài khấn bằng tiếng Co vang lên, gửi gắm ước nguyện mưa thuận gió hòa, cây quế tốt tươi, cuộc sống bình an.

Nghi lễ còn là dịp để gia chủ tưởng nhớ người thân đã khuất, cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đình và cộng đồng. Làn khói thơm từ cây rừng thay hương nhang lan tỏa, tạo nên không gian linh thiêng, gần gũi với thiên nhiên. Sau nghi thức, mọi người quây quần bên mâm cỗ, cùng uống rượu phép - một cách thể hiện sự gắn kết, sẻ chia.

Khi đêm xuống, không gian lễ hội trở nên sôi động với tiếng chiêng Co, điệu múa truyền thống và những làn điệu Xa Ru, A Giới vang vọng núi rừng. Bên ánh lửa, người già, thanh niên cùng hòa mình trong nhịp điệu văn hóa, thắt chặt tình làng nghĩa xóm.

Lễ cúng Lấp lỗ chân trâu không chỉ là nghi thức tâm linh, mà còn là sinh hoạt văn hóa cộng đồng giàu bản sắc. Theo các nghệ nhân địa phương, việc gìn giữ và phát huy nghi lễ này cần gắn với tinh thần chọn lọc, phát huy giá trị phù hợp, hướng tới bảo tồn bền vững và phát triển du lịch văn hóa.