Tinh túy từ dòng Sông Lam

Sông Lam không chỉ bồi đắp phù sa cho những nương ngô, bãi mía mà còn tặng cho người dân nơi đây một sản vật quý giá: Hến. Hến Sông Lam nổi tiếng thân nhỏ, ruột chắc, vỏ mỏng và có vị ngọt đậm đà đặc trưng mà không nơi nào có được.

Mùa cào hến rộn ràng nhất là từ tháng 3 đến tháng 9 âm lịch. Công đoạn đãi hến đòi hỏi sự kiên nhẫn: hến được luộc trong nồi nước sôi sùng sục, người thợ phải dùng đôi đũa cả lớn quấy đều tay để ruột tách khỏi vỏ, sau đó mới đem đãi trong những chậu nước mát lành để thu về những hạt ruột hến trắng ngần, căng mọng.

Thực đơn "giải nhiệt" từ ruột hến

Ruột hến Sông Lam là nguyên liệu "vàng" có thể biến tấu thành hàng chục món ngon, nhưng đặc sắc nhất phải kể đến:

Hến xào xúc bánh đa: Đây là món "quốc hồn quốc túy" của người Nghệ. Ruột hến được xào săn cùng hành tăm (củ nén), sả, ớt và thật nhiều hành tây, rau răm. Vị béo của hến hòa cùng tiếng giòn tan của bánh đa đô lương tạo nên một bản giao hưởng vị giác khó quên.

Canh chua khế : Cái nắng miền Trung như đổ lửa được xoa dịu bởi bát canh chua hến nấu khế. Nước luộc hến để lắng, lấy phần nước trong vắt nấu cùng khế chua, cà chua và ruột hến đã xào sơ. Vị chua thanh, ngọt hậu của bát canh này là thứ "thuốc tiên" giúp người nông dân lại sức sau những giờ làm đồng mệt mỏi.

Canh hến rau tập tàng: Những ngày hè oi bức, bát canh hến nấu cùng rau muống, rau dền hay mồng tơi là "liều thuốc" giải nhiệt tuyệt vời. Nước luộc hến trắng đục như sữa, ngọt thanh, chỉ cần thêm chút muối và hành tăm là đủ làm nao lòng người xa xứ.

Cơm hến: Một sự kết hợp chắc dạ, đậm đà, thường được dùng làm món ăn sáng bình dân nhưng giàu dinh dưỡng.

Bí quyết chế biến: Đừng quên hành tăm và rau răm

Để món hến ngon đúng điệu, người nội trợ xứ Nghệ có những "bí kíp" riêng không thể thay thế:

Sơ chế: Ruột hến sau khi mua về nên rửa nhẹ tay với nước muối loãng để loại bỏ cát mịn còn sót lại, sau đó để ráo nước.

Khử mùi bằng hành tăm: Đây là linh hồn của món hến. Phi thơm hành tăm với dầu lạc (dầu đậu phộng) cho đến khi vàng ruộm mới cho ruột hến vào. Hành tăm giúp khử sạch vị tanh và tôn lên mùi thơm nồng nàn cho món ăn.

Gia vị: Chỉ nên nêm nếm đơn giản với nước mắm ngon, tiêu và đặc biệt không thể thiếu rau răm thái nhỏ. Rau răm có tính ấm, giúp cân bằng tính hàn của hến, tạo nên sự hài hòa về âm dương trong Đông y.

Ruột hến sông Lam không phải là món gì xa xỉ, nó bình dị như chính con người nơi đây. Một đĩa hến xào hay bát canh chua khế tuy giản đơn nhưng lại khiến những người đi xa cứ nhớ mãi không thôi.