Analytic
Báo Dân tộc và Phát triẻn
Chuyên trang

Dân tộc - Tôn giáo với sự phát triển của đất nước

Giáo dục

Giữ gìn bản sắc văn hóa từ việc dạy tiếng Ê Đê trong trường học

Hoàng Thùy - 13:56, 03/01/2026

Khi nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc kiên trì dạy tiếng Ê Đê tại các trường tiểu học ở xã Cư Jút, tỉnh Lâm Đồng đã góp phần không nhỏ vào công tác bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa dân tộc. Không chỉ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận chương trình học, các tiết học tiếng Ê Đê còn nuôi dưỡng niềm tự hào, ý thức giữ gìn tiếng mẹ đẻ cho thế hệ trẻ Ê Đê.

Dù còn nhiều khó khăn, nhưng các thầy, cô giáo vẫn kiên trì dạy tiếng Ê Đê cho học trò
Dù còn nhiều khó khăn, nhưng các thầy, cô giáo vẫn kiên trì dạy tiếng Ê Đê cho học trò

Ở Trường Tiểu học Y Jút, xã Cư Jút, những giờ học tiếng Ê Đê đã trở thành hoạt động quen thuộc, tạo sự hứng thú cho học sinh. Nhờ có môn học này, các em tiếp thu kiến thức phổ thông nhanh nhạy hơn, đồng thời hiểu sâu hơn về phong tục, bản sắc của dân tộc mình. Đây cũng là lý do khiến việc dạy học tiếng Ê Đê được thầy cô nơi đây duy trì bền bỉ suốt nhiều năm, dù gặp không ít khó khăn.

Hơn 30 năm giảng dạy, cô H’Dơk Lúp hiểu rõ những vất vả của việc “gieo chữ” nơi vùng đồng bào DTTS, học sinh thường lẫn lộn giữa ngôn ngữ mẹ đẻ và tiếng phổ thông, phát âm tiếng Việt chưa đúng thanh điệu. Tăng cường dạy tiếng Ê Đê cho học sinh tiểu học sẽ giúp học sinh tiếp thu kiến thức phổ thông tốt hơn.

Cô H’Dơk Lúp chia sẻ: Ở buôn làng các em đều nói được tiếng Ê Đê nhưng không biết đọc, biết viết. Nếu không dạy từ bây giờ, chữ viết Ê Đê sẽ dần bị lãng quên. Nhiều năm gắn bó với công tác giảng dạy tiếng Ê Đê, tôi xem đây không chỉ là một môn học mà còn là hoạt động giữ lại hồn cốt tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình.

Mặc dù việc giảng dạy tiếng Ê Đê trong trường học gặp nhiều khó khăn vì thiếu sách giáo khoa riêng, thầy cô phải mượn tài liệu từ Đắk Lắk rồi tự biên soạn lại cho phù hợp với học sinh địa phương. Song bằng sự kiên trì, các thầy cô đã giúp từng lớp học sinh nhận biết mặt chữ, đọc thông và viết thạo tiếng Ê Đê.

Năm học 2025 -2026, Trường Tiểu học Y Jút có 220 học sinh, 100% đều là người Ê Đê. Việc đưa tiếng Ê Đê vào giảng dạy như một môn tự chọn cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 3 đã giúp các em mạnh dạn hơn trong giao tiếp, bớt bỡ ngỡ khi bước vào môi trường học tập mới. Với đặc thù toàn bộ học sinh là đồng bào Ê Đê, môn học trở thành “bước đệm ngôn ngữ” giúp các em tự tin hơn, hỗ trợ đáng kể quá trình tiếp thu tiếng Việt và các môn học khác.

Học sinh thích thú trong mỗi tiết học tiếng Ê Đê
Học sinh thích thú trong mỗi tiết học tiếng Ê Đê

Không chỉ Trường Tiểu học Y Jút, Trường Tiểu học Hà Huy Tập trên địa bàn xã Cư Jút cũng kiên trì giảng dạy tiếng Ê Đê suốt hơn 15 năm qua. Trường Tiểu học Hà Huy Tập mỗi năm có khoảng 95% học sinh là người Ê Đê. Số lượng học sinh là người Ê Đê chiếm đa số, trường đã chủ động tìm tài liệu, photo sách, tận dụng đội ngũ giáo viên địa phương giàu kinh nghiệm để đứng lớp. Nhằm tăng tính trực quan, thầy cô còn sưu tầm thêm tranh ảnh minh họa, làm đồ dùng học tập giúp giờ học thêm sinh động.

Nội dung giảng dạy phong phú, từ học âm vần, luyện từ và câu, viết chính tả đến làm văn. Nhờ vậy, học sinh không chỉ học chữ, mà còn được truyền cảm hứng yêu thương và tự hào về tiếng nói của dân tộc mình. Tỷ lệ học sinh khá giỏi ở môn học này ngày càng cao, các em cũng tự tin, hoạt ngôn hơn, chủ động giao tiếp bằng cả hai ngôn ngữ.

Mặc dù, việc duy trì dạy tiếng Ê Đê gặp nhiều trở ngại mà thầy cô phải đối mặt hằng ngày như thiếu sách giáo khoa riêng, thiếu đồ dùng dạy học, thiếu thiết bị hỗ trợ… Tuy nhiên, bằng trách nhiệm và tình yêu nghề, các giáo viên nơi đây đã linh hoạt tìm giải pháp, bảo đảm hoạt động giảng dạy không bị gián đoạn. Chính sự tận tâm ấy đã thắp lên niềm hy vọng về việc bảo tồn tiếng Ê Đê ngay trong môi trường học đường.

Ông Cao Xuân Hoàng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hà Huy Tập khẳng định: Ở nhà, các em chủ yếu dùng tiếng mẹ đẻ để giao tiếp với người thân. Nếu không học song hành tiếng Ê Đê và Tiếng Việt, các em rất khó tiếp cận chương trình phổ thông. Nhờ duy trì dạy tiếng Ê Đê, hàng chục ngàn học sinh đã học tốt hơn môn Tiếng Việt, đồng thời hình thành thói quen gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Dạy tiếng Ê Đê không chỉ việc giữ một môn học, mà là bảo vệ một phần linh hồn của văn hóa Ê Đê, giúp thế hệ trẻ vừa hòa nhập với xã hội, vừa không đánh mất nguồn cội của mình.

Những nỗ lực âm thầm nhưng bền bỉ của đội ngũ giáo viên Trường Tiểu học Y Jút và Trường Tiểu học Hà Huy Tập chính là minh chứng cho sức sống mạnh mẽ của tiếng Ê Đê trong đời sống các buôn làng. Và cũng từ những lớp học giản dị ấy, niềm tự hào dân tộc đang được truyền lại, nuôi dưỡng và lan tỏa, để tiếng Ê Đê tiếp tục vang vọng, nối dài mạch nguồn văn hóa qua từng thế hệ.

Tin cùng chuyên mục
Hành trình trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của chữ Thái Lai Tay

Hành trình trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của chữ Thái Lai Tay

Từ nỗi đau đáu của những người già trong việc sưu tầm, biên soạn, giảng dạy; chữ viết và tiếng Thái Lai Tay ở Nghệ An đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, chính thức được mã hóa trên phần mềm gõ Unicode để trở thành một phần của ngôn ngữ toàn cầu.