Các xã A Lưới 2 và A Lưới 3, TP. Huế là vùng núi nằm dọc tuyến biên giới Việt - Lào. Địa hình chủ yếu là đồi núi, quỹ đất sản xuất nông nghiệp hạn chế. Trước đây, sinh kế của đồng bào Tà Ôi, Cơ Tu chủ yếu dựa vào nương rẫy. 

Trong những năm gần đây, với sự quan tâm của các cấp, ngành, một số hộ dân đã phát triển nghề nuôi cá lồng trên sông như một mô hình sinh kế mới, hứa hẹn mang lại thu nhập ổn định cho đồng bào DTTS ở vùng biên.

Là một trong những người tiên phong phát triển mô hình nuôi cá lồng trên sông A Sáp, năm 2022, gia đình anh Hồ Văn Thắng, ở thôn Căn Te, xã A Lưới 3 được chọn tham gia Dự án “Nâng cao năng lực của phụ nữ trong xây dựng mô hình sinh kế bền vững dựa vào quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước ở thượng nguồn sông A Sáp”. Dự án do Trung tâm Nghiên cứu phát triển xã hội triển khai, với sự tài trợ của Oxfam tại Việt Nam.

Từ dự án này, gia đình anh Thắng được hỗ trợ vốn và tập huấn kỹ thuật nuôi cá. Anh mạnh dạn đầu tư làm hai lồng nuôi cá trên sông. Sau một thời gian nuôi hiệu quả, gia đình anh Thắng tiếp tục mở rộng quy mô với 4 lồng cá cỡ lớn.

Vừa nuôi cá lồng, anh Thắng vừa cải tạo ao để ươm cá giống, cung cấp cho người dân trong vùng. Hoạt động này giúp gia đình anh có thêm nguồn thu nhập gần 200 triệu đồng/năm.

Trao đổi với phóng viên, ông Đoàn Thanh Hùng, Chủ tịch UBND xã A Lưới 3 cho biết: “Hiện trên địa bàn đã có khoảng 100 lồng nuôi cá trên sông. Người nuôi chủ yếu là đồng bào Pa Cô và Tà Ôi. Do môi trường nuôi cá sạch sẽ, chất lượng cá cao nên đầu ra khá ổn định. 

Thời gian tới, chúng tôi sẽ thử nghiệm nuôi thêm các loại cá có giá trị kinh tế cao như cá chạc lấu, cá lăng đuôi đỏ để giúp bà con nâng cao hiệu quả kinh tế trong nghề nuôi cá lồng.

Cũng theo chia sẻ của ông Đoàn Thanh Hùng cũng cho biết thêm, cùng với sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền địa phương, HĐND TP. Huế đã ban hành Nghị quyết số 03/2025/NQ - HĐND Quy định một số chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp thành phố Huế đến năm 2030. Theo đó, các mô hình sản xuất nông nghiệp chất lượng cao, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất… sẽ được hỗ trợ 50% kinh phí sau đầu tư. 

"Đây là cơ hội lớn để người nuôi cá lồng trên sông ở A Lưới 3 có điều kiện phát triển kinh tế, hướng tới làm giàu",  ông Hùng khẳng định.

Ở thôn KLeng A Bung, xã A Lưới 2, khi tham gia Dự án “Nâng cao năng lực của phụ nữ trong xây dựng mô hình sinh kế bền vững dựa vào quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước ở thượng nguồn sông A Sáp”, chị Hồ Thị Thầu cùng các thành viên trong nhóm hộ đã được hỗ trợ 30 triệu đồng để đầu tư nuôi cá lồng trên sông A Sáp. Các thành viên đã đóng góp thêm 10 triệu đồng vốn đối ứng để mở rộng sản xuất.

Nhóm hộ thả nuôi khoảng 3.500 con cá thương phẩm. Các thành viên luân phiên chăm sóc và quản lý lồng cá. Sau một thời gian nuôi, cá phát triển tốt. Sản phẩm được bán ra thị trường, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Khoản lợi nhuận tiếp tục được tái đầu tư cho lứa nuôi tiếp theo.

Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, cá nuôi lồng trên sông A Sáp sinh trưởng khá tốt. Tỷ lệ sống đạt từ 70 - 95%.

Đến nay, sau hơn 3 năm triển khai, Dự án “Nâng cao năng lực của phụ nữ trong xây dựng mô hình sinh kế bền vững dựa vào quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước ở thượng nguồn sông A Sáp” đã hỗ trợ xây dựng 10 mô hình nuôi trồng thủy sản tại các xã A Lưới 2 và A Lưới 3. Tổng cộng có khoảng 100 thành viên tham gia. Trong đó có khoảng 70 thành viên là phụ nữ người DTTS.

Thực tế triển khai cho thấy, mô hình nuôi cá lồng không chỉ giúp người dân tăng thu nhập mà còn góp phần khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên nước. Đồng thời, tạo cơ hội để phụ nữ DTTS tham gia phát triển kinh tế gia đình.