Từ gian bếp, nương rẫy bước ra làm du lịch

Ở thôn Tà Lao, xã Đăk Rông, cuộc sống của nhiều  phụ nữ Bru Vân Kiều trước đây gắn liền với nương rẫy và căn bếp nhỏ. Những quan niệm cũ khiến không ít người chấp nhận một vòng lặp quen thuộc: Lập gia đình, sinh con, làm nương rẫy, chăn nuôi quanh quẩn trong bản.

Nhưng những năm gần đây, sự thay đổi đã dần hiện rõ. Phụ nữ trong bản không chỉ tham gia các phong trào xã hội, mà còn mạnh dạn tìm hướng phát triển kinh tế mới, từng bước khẳng định vai trò trong gia đình và cộng đồng.

Chị Hồ Thị Ngam, Chi hội trưởng Phụ nữ thôn Tà Lao là một trong những người tiên phong. Trong lúc tất bật chuẩn bị món ăn phục vụ khách tại suối A Lao, chị vẫn niềm nở trò chuyện về hành trình thay đổi của mình. Từ một người quen với công việc lên rẫy, chị nay đảm nhận vai trò Tổ trưởng Tổ hợp tác du lịch cộng đồng.

“Trước kia chỉ biết trông vào lúa, ngô. Giờ có khách du lịch, chị em có thêm thu nhập từ nấu ăn, hướng dẫn trải nghiệm, bán nông sản”, chị Ngam chia sẻ.

Theo chị Ngam, thay đổi đến từ các chính sách hỗ trợ thiết thực và sự vào cuộc sát sao của Hội phụ nữ. Chị em được tập huấn, được đi học hỏi mô hình, được hướng dẫn cách làm kinh tế. Từ chỗ e dè, nhiều người dần tự tin hơn, mạnh dạn bước ra khỏi nếp nghĩ, cách làm cũ.

Từ định hướng đó, ý tưởng làm du lịch suối A Lao được hình thành. Hội Phụ nữ xã đứng ra vận động, thành lập tổ hợp tác với nòng cốt là phụ nữ địa phương. Những ngày đầu rất đơn sơ. Chỉ vài món ăn, vài điểm dừng chân tạm.

Làm dần, học dần, mô hình từng bước hoàn thiện. Người nấu ăn, người đón khách, người hướng dẫn. Mỗi người một việc.

Giờ đây, suối A Lao không chỉ để tắm suối, nghỉ ngơi. Du khách còn được ăn món truyền thống, mặc trang phục của dân tộc Bru Vân Kiều, nghe kể chuyện bản làng. Chính sự mộc mạc, chân thật ấy lại giữ chân du khách.

Gây dựng sinh kế bền vững từ du lịch cộng đồng

Suối A Lao với làn nước trong xanh, cảnh quan hoang sơ, là lợi thế lớn để phát triển du lịch. Tận dụng điều này, Tổ hợp tác Du lịch cộng đồng đã từng bước hoàn thiện dịch vụ, từ ăn uống đến trải nghiệm.

Các món ăn đều sử dụng nguyên liệu địa phương như gà nuôi thả, cá suối, rau rừng, bảo đảm an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, chị em còn bán thêm nông sản, sản vật đặc trưng và hướng dẫn du khách mặc trang phục truyền thống để chụp ảnh.

Không chỉ dừng ở phục vụ trực tiếp, các thành viên còn tận dụng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok để quảng bá điểm đến, bán hàng và kết nối khách. Nhờ đó, lượng khách đến suối A Lao ngày càng tăng.

Tuy nhiên, hành trình này không ít khó khăn. Cuối năm 2025, mưa lũ lớn đã cuốn trôi nhiều hạng mục tại khu du lịch. Bước sang năm 2026, các thành viên phải bắt tay làm lại gần như từ đầu. “Chúng tôi tự sửa đường, dựng lại cầu, phát quang cây cối. Mỗi người góp một ít công sức để kịp đón khách trở lại”, chị Ngam nói.

Hiện, Tổ hợp tác có gần 20 thành viên, chủ yếu là phụ nữ, với thu nhập ổn định từ 7-10 triệu đồng/người/tháng. Con số này không chỉ cải thiện đời sống mà còn tạo động lực để nhiều người khác tham gia.

Theo Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đăk Rông, mô hình suối A Lao cho thấy, phụ nữ Bru Vân Kiều hoàn toàn có thể làm du lịch, làm chủ sinh kế khi được trao cơ hội. Quan trọng hơn, họ đang trở thành những hạt nhân lan tỏa, góp phần thay đổi nhận thức trong cộng đồng.

Không chỉ mang lại thu nhập, mô hình còn góp phần giữ gìn văn hóa, nâng cao vị thế phụ nữ và thúc đẩy bình đẳng giới ở vùng đồng bào DTTS.